ข้อมูลหมู่บ้านที่มีการดำเนินงานด้านการท่องเที่ยว
บ้านบูรพา
หมู่ที่ 14 ตำบลบ้านเขว้า อำเภอบ้านเขว้า จังหวัดชัยภูมิ
เป็นหมู่บ้านท่องเที่ยววัฒนธรรมไหม
ผลการดำเนินงาน เข้มแข็ง
1.เรื่องเล่า บ้านบูรพา หมู่ ๑๔ ตำบลบ้านเขว้า อำเภอบ้านเขว้า จังหวัดชัยภูมิ เดิมนั้นเรียกว่า “บ้านเขว้า” ซึ่งอยู่ในเขตสุขาภิบาลบ้านเขว้า ชุมชนบ้านเขว้าเป็นชุมชนหรือหมู่บ้านที่ตั้งขึ้นจากกลุ่มคนที่ย้ายมาจากจังหวัดนครราชสีมา เพื่อเสาะหาแหล่งทำกินที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีดินและน้ำเพียงพอต่อการประกอบอาชีพเกษตรกรรม เมื่อกลุ่มชนที่อพยพข้ามแม่น้ำชีมาพบที่ตั้งของหมู่บ้านปัจจุบัน ซึ่งมีเนินเหมาะสำหรับตั้งหมู่บ้าน เพราะรอบเนินนี้มีแหล่งน้ำ มีที่ราบลุ่มเหมาะแก่การปลูกพืช ไร่ ทำนา และเลี้ยงสัตว์ จึงได้ตกลงใจตั้งรกรากที่แห่งนี้ และด้วยความที่ย้ายมาจากบ้านเขวา จังหวัดนครราชสีมา จึงเรียกตนเองว่า “ชาวบ้านเขว้า” ต่อมาจึงค่อยเพี้ยนเป็นบ้านเขว้าอย่างเช่นปัจจุบัน
ต่อมาชุมชนได้ขยายเพิ่มมากขึ้น ทั้งจากการขยายครอบครัวจากประชากรที่เพิ่มขึ้นภายในชุมชนเองและมีการโยกย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานจากชุมชนอื่นโดยย้ายมาทั้งครอบครัว รวมถึงการแต่งงานกับคนบ้านเขว้าเอง จึงทำให้ชุมชนขยายเพิ่มขึ้นเรื่อยๆจากสิบครอบครัวเพิ่มเป็นร้อยเป็นพันครัวเรือนเช่นปัจจุบัน ต่อมาได้มีการยกฐานะสุขาภิบาลทั่วประเทศเป็นเทศบาล สุขาภิบาลบ้านเขว้าเป็นเทศบาลตำบลบ้านเขว้า และมีการแบ่งหมู่บ้านในเขตเทศบาลเป็น ๖ หมู่บ้านหรือ ๖ ชุมชน บ้านบูรพาหมู่ ๑๔ เป็นหนึ่งใน ๖ ชุมชน ที่อยู่ในเขตเทศบาลตำบลบ้านเขว้า ที่ได้ชื่อว่า “บ้านบูรพา” เนื่องจากว่าตั้งอยู่ด้านทิศตะวันออกของเทศบาลตำบลบ้าน เขว้า โดยมีผู้ใหญ่บ้านคนแรกคือ นายกองเหรียญ กุมภาว์ และต่อมามีกฎหมายองค์การบริหารส่วนท้องถิ่นใหม่ แบ่งเขตการบริหารเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลขึ้น บ้านบูรพา หมู่ ๑๔ ส่วนหนึ่งอยู่เขตองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเขว้า บ้านบูรพาได้มีเขตพื้นที่อยู่ใน อปท. ๒ แห่ง คือ
- ชุมชนในเขตเทศบาลตำบลบ้านเขว้า
- ชุมชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเขว้า (ปัจจุบันเป็นเทศบาลตำบลทุ่งทอง)
และมีคำสั่งยกเลิกไม่ให้มีกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน กับหมู่บ้านในเขตเทศบาล จึงทำให้ไม่มีผู้ใหญ่บ้านระยะหนึ่ง แต่ต่อมาได้มีคำสั่งให้มีการเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้าน ตามพระราชบัญญัติเทศบาลฉบับที่ ๑๒ พ.ศ. ๒๕๔๖ จึงได้มีการเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้านขึ้น บ้านบูรพาจึงได้มีผู้ใหญ่บ้านคนที่ ๒ คือ นายประพันธ์ เกิดถาวร ตั้งแต่ ๒๖ มกราคม ๒๕๔๗ ถึง ๒๕ มากราคม ๒๕๕๒ จนถึงปัจจุบัน ซึ้งดำรงตำแหน่งในวาระที่ ๒ ตามกฎหมายใหม่วาระ ๖๐ ปี
- ลักษณะภูมิศาสตร์
บ้านบูรพา หมู่ ๑๔ ตั้งอยู่ด้านทิศตะวันออกของเทศบาลตำบลบ้านเขว้า อยู่ห่างจากตัวอำเภอบ้าน
เขว้าประมาณ ๒ กิโลเมตร ถ้ามาจากตัวจังหวัดเป็นหมู่บ้านแรกของหมู่บ้านในเขตเทศบาลตำบลบ้านเขว้าที่เชื่อมต่อจังหวัดห่างจากตัวจังหวัด ๑๓ กิโลเมตร
ทิศเหนือ จดทางหลวงหมายเลข ๒๒๕ ชัยภูมิ-นครสวรรค์ และพื้นที่บางส่วน อบต.โนนแดง
ทิศใต้ จดถนนบ้านเขว้า – โนนจาน และบ้านม่วง หมู่ที่ ๑๑
ทิศตะวันออก จดบ้านต้อน หมู่ ๖ หมู่ ๑๗ ตำบลบ้านเขว้า และบ้านหนองบัวขาว ตำบลชีลอง อำเภอเมืองชัยภูมิ
ทิศตะวันตก จดถนนบูรพาชัย และบ้านเขว้า หมู่ ๒
หมู่บ้านตั้งอยู่ในภูมิประเทศที่เป็นเนินสูง สลับที่ราบลุ่มที่มีร่องน้ำไหลผ่านซึ้งใช้เป็นพื้นที่เพาะปลูก เช่น ที่ทำนา – ทำไร่ โดยเฉพาะในเขตเทศบาลตำบลทุ่งทอง ซึ่งเป็นพื้นที่ทำการเกษตร ดินเป็นดินร่วนปนทราย ไม่มีความอุดมสมบูรณ์ ทำให้ต้องใช้ปุ๋ยเป็นจำนวนมาก ประกอบกับภูมิอากาศที่มีปริมาณฝนน้อย และการเพาะปลูกต้องอาศัยน้ำฝนอย่างเดียว ทำให้ทำการเกษตรได้ในบางฤดูกาลเท่านั้น
การคมนาคม
เส้นทาง / การเดินทาง
- ถนนในเขตเทศบาลตำบลบ้านเขว้า จำนวน ๙ สาย รวมระยะทาง ๑๑.๕ กิโลเมตร
- แยกเป็นลาดยาง จำนวน ๑ สาย รวมระยะทาง ๑.๘ กิโลเมตร
- แยกเป็นถนนคอนกรีต จำนวน ๘ สาย รวมระยะทาง ๙.๗ กิโลเมตร
- ถนนในเขตเทศบาลตำบลทุ่งทอง จำนวน ๕ สาย รวมระยะทาง ๙.๖ กิโลเมตร
- แยกเป็นถนนลูกรัง จำนวน ๕ สาย รวมระยะทาง ๙.๖ กิโลเมตร
- การเดินทางด้วยรถโดยสาร
- มีรถยนต์โดยสารบ้านเขว้า – ชัยภูมิ บริการตลอดวัน ซึ่งจอดในเขตเทศบาล มีจุดเริ่มต้นที่ถนนบูรพาชัย – ชัยภูมิ อัตราค่าบริการ ๒๐ บาท/เที่ยว
- รถโดยสารประทำทาง ชัยภูมิ – นครสวรรค์ ทางหลวงหมายเลข ๒๒๕
ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
พื้นที่ในเขตเทศบาลตำบลบ้านเขว้าเป็นเขตชุมชน เป็นที่อยู่อาศัยมีพื้นที่สาธารณะและเป็นจุดสำคัญที่อยู่ในเขตนี้คือ
- ศูนย์ส่งเสริมผ้าไหมจังหวัดชัยภูมิ ใช้เป็นแหล่งท่องเที่ยวและศึกษางาน ซึ่งเทศบาลตำบลบ้านเขว้าเป็นผู้รับผิดชอบดูแล
- ที่สาธารณะในหมู่บ้าน เป็นลานกีฬาอเนกประสงค์และเป็นศูนย์ข้อมูล และเป็นศูนย์ข้อมูลหมู่บ้าน เป็นศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพ เป็นศูนย์เรียนรู้ภูมิปัญญา ศูนย์เรียนรู้วิถีชีวิตชุมชนคนบูรพา
- สระสาธารณะหนองเมื่อย เป็นสระน้ำในหมู่บ้าน พื้นที่โดยประมาณ ๕ ไร่
3.โครงการสร้างคณะกรรมการ
ผู้นำหมู่บ้าน
- นายประพันธ์ เกิดถาวร ตำแหน่ง ผู้ใหญ่บ้าน
- นางสายทอง มาสงค์ ตำแหน่ง ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน
- นายไสว อนันตเมตตากุล ตำแหน่ง ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน
- นายอวยพร ป้องขันธ์ ตำแหน่ง สมาชิกสภาเทศบาลตำบลบ้านเขว้า
- นายสำราญ ศรีห้วยไพร ตำแหน่ง สมาชิกสภาเทศบาลตำบลบ้านเขว้า
- นายนิวัฒน์ สว่างแสง ตำแหน่ง สมาชิกสภาเทศบาลตำบลบ้านเขว้า
- สถานที่ท่องเที่ยว /ผลิตภัณฑ์ OTOP หรือ ผลิตภัณฑ์ในชุมชนที่สร้างรายได้/ ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น
งานฉลองอนุสาวรีย์เจ้าพ่อพญาแล
เป็นงานที่ชาวบ้านให้ความสำคัญและเข้าร่วมกิจกรรมตลอดทุกปี ซึ่งมีขึ้นทุกปีในช่วงเดือนมกราคม ระหว่างวันที่ ๑๑ – ๒๐ ทุกปี ในจังหวัดชัยภูมิและช่วงระหว่างวันที่ ๒ – ๕ กุมภาพันธ์ จะมีการจัดงานที่อำเภอบ้านเขว้า
งานประเพณีแห่เทียนพรรษา (บุญเข้าพรรษา)
การจำพรรษาของพระภิกษุที่อยู่ในวัดประจำหมู่บ้าน เป็นสิ่งจำเป็นตามพุทะบัญญัติ ชาวบ้านในฐานะพุทธศาสนิกชนต้องร่วมกันทำบุญ โดยถวายเทียนเพื่อให้ท่านได้จุดทำวัตรในช่วงเวลา ๓ เดือนที่เข้าพรรษา แต่แทนที่จะถวายเทียนเป็นต้นอย่างเดียว ก็มีการประดับตกแต่งให้เกิดความสวยงามตระการตาในแต่ละคุ้ม มีต้นเทียนเป็นของคุ้มตนเอง เพื่อร่วมประกวดขบวนเทียนพรรษาอย่างสวยงาม
ประเพณีลอยกระทง (เดือนสิบสอง)
เป็นหนึ่งในเทศกาลงานประเพณีที่ชาวบ้านเขว้าคุ้มวัดต่างๆ ร่วมกับเทศบาลตำบลบ้านเขว้าจัดเป็นประจำทุกปี เพื่ออนุรักษ์สืบสานงานประเพณีและเพื่อขอขมาต่อแม่น้ำ อีกทั้งยังเป็นการบูชารอยพระพุทธบาทที่สถิตอยู่ขางแม่น้ำอนันต์มหานทีอีกด้วย ถือได้ว่าเป็นการปลูกฝังความกตัญญูกตเวทีแก่เหล่าชน ไมเว้นแม้แต่ความกตัญญูรู้คุณต่อธรรมชาติสิ่งแวดล้อม ชาวบ้านบูรพาได้ร่วมกันทำกระทงเพื่อเข้าร่วมกิจกรรมงานประเพณีทุกครั้ง โดยการเข้าร่วมกันทำกระทงขึ้นเองโดยไม่มีค่าจ้างแรงงาน อาศัยความพร้อมเพียงสามัคคี โดยทุกคนทุกเพศทุกวัยร่วมด้วยช่วยกัน ทุกคนมีความภาคภูมิใจในความตั้งใจที่ได้ร่วมกันทำ
แหล่งท่องเที่ยวอื่นที่เชื่อมโยง
– สักการะอนุสาวรีย์รัชกาลที่ 5 และอนุสาวรีย์เจ้าพ่อพญาแล หน้าที่ว่าการอำเภอบ้านเขว้า ( 2 กม. จากหมู่บ้านท่องเที่ยวไหมบูรพา )
– ชมทุ่งกระเจียวและป่าหินงาม ณ อุทยานแห่งชาติป่าหินงาม ( 80กม.จากหมู่บ้านท่องเที่ยวไหมบูรพา )
– ชมน้ำตกตาดโตน ณ อุทยานแห่งชาติตาดโตน (20 กม. จากหมู่บ้านท่องเที่ยวไหมบูรพา)
– ชมมอหินขาว (60 กม. จากหมู่บ้านท่องเที่ยวไหมบูรพา)
- กิจกรรมการท่องเที่ยวในชุมชน
- ชมวิถีชีวิตผลิตไหม
บ้านบูรพา มีมัคคุเทศก์ของหมู่บ้านอำนวยความสะดวกนำนักท่องเที่ยวชมวิถีชีวิตผลิตภัณฑ์ไหมตั้งแต่เริ่มแรก ดังนี้
– การปลูกหม่อน-เก็บใบหม่อน ชมและเรียนรู้การปลูกหม่อน/ชำต้นหม่อน/เก็บใบหม่อนไปเลี้ยงไหม
– การเลี้ยงไหม สาวไหม ชมและเรียนรู้การเลี้ยงไหม/ให้อาหารตัวไหม/สาวไหมจากตัวดักแด้
– การฟอก ย้อม มัดหมี่ ชมและเรียนรู้การฟอดกาวไหมออกจากเส้นไหม/การเตรียมเส้นไหมเพื่อมัดหมี่/การย้อมสีธรรมชาติ/เรียนรู้การมัดหมี่ ฟอกย้อมสีเส้นไหม
-
ชมการจักสานของชมรมผู้สูงอายุ
ปราชญ์ชาวบ้านด้านจักสาน มีความสามารถด้านฝีมือการจักสาน จักสานไม้ไผ่ในรูปแบบต่างๆ
เป็นผู้ผลิต ข้องใหญ่ ไซยักษ์ มีผลิตภัณฑ์ออกจำหน่ายหลายจังหวัดจนเป็นที่ยอมรับในเรื่องฝีมือการจักสาน ปัจจุบันนายเกียง เกิดถาวร เป็นประธานกลุ่มจักสานบ้านบูรพา หมู่ ๑๔ ตำบลบ้านเขว้า
- ศิลปวัฒนธรรมดนตรีอีสานบ้านเขว้า
ชนใดไม่มีดนตรีกาล ในสันดานเป็นคนขอบกลนัก อีกใครฟังดนตรีไม่เห็นเพราะ เขานั้นเหมาะคิดขบถอัปลักษณ์ ฤาอุบายมุ่งร้ายฉมังนัก นโนหนักมืดมัวเหมือนราตรี และดวงใจย่อมดำสกปรก ราวนรกชนเช่นกล่าวมานี้ ไม่ควรใครไว้ใจในโลกนี้ เจ้าจงฟังดนตรีเถิดชื่นใจ : บทหนึ่งของพระราชนิพนธ์แปล ในรัชกาลที่ 6 จากต้นฉบับของ วิลเลี่ยม เช็กเปียร์
ดนตรีทางภาคอีสาน เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่มีความ ละเอียดอ่อน งดงาม และมีคุณค่าความเป็นเอกลักษณ์ ที่สะท้อนถึงขนบธรรมเนียม จารีตประเพณี วัฒนธรรม สภาพความเป็นอยู่ ความอุดมสมบูรณ์ เนื่องจากทางภาคอีสานมีอากาศที่ร้อนและแห้งแล้ง เมื่อถึงเวลาหน้าฝนชาวอีสานต้องรีบทำมาหากินเพื่อเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง จนไม่มีเวลาที่จะสนุกสนานมากนัก เครื่องดนตรีจึงไม่สวยงาม ประดิษฐ์ขึ้นอย่างง่าย ๆ และใช้วัสดุอุปกรณ์ที่หาได้ในท้องถิ่น การบรรเลงก็รวดเร็วคึกคัก กระชับและสนุกสนาน แสดงถึงความเร่งรีบตามวิถีชีวิต
